Compras

Compras

As garantías

Seguramente hoxe por hoxe todos temos ouvido falar de que a garantía dun produto comprende o prazo de dous anos. Malia isto, desde os organismos que se dedican á defensa dos consumidores apreciamos que o coñecemento xeral da nova regulamentación non está de todo clara, tanto entre os usuarios como entre os propios comerciantes. De feito, hai determinados aspectos da nova Lei de garantías que susciten interpretacións diversas entre ambos sectores. Faremos, polo tanto, un repaso a esta nova lei e trataremos de esquematizar o seu contido dun xeito accesible.

Que é un ben de consumo?

Para os efectos da nova lei, considéranse bens de consumo os bens mobles (exclúense as edificacións e terreos) corporais destinados ao consumo privado.

A referencia a bens corporais exclúe, entre outros, a auga e o gas cando non estean envasados así como a electricidade. Exclúense tamén os bens adquiridos mediante venda xudicial e os bens de segunda man adquiridos en poxa administrativa.

Unha primeira dúbida xorde ao respecto do software ou programas informáticos, xa que en principio non son bens corporais (distinto é o soporte no que se serven, cd, dvd, etc.) con todo, como veremos, tamén estes produtos poden non ser conformes co contrato, sobre todo naqueles casos en que se nos venden indicando que son apropiados ás nosas necesidades. Con independencia deste e doutros matices, hoxe por hoxe, a Lei de garantías aplícase tamén ao software,xa que a lexislación vixente considera este como un ben de natureza duradeira, e a propia Lei de garantías aplícase a estes produtos, polo menos, entre tanto non haxa una nova regulamentación.

Quedan tamén incluídos dentro da lei:

  • Os contratos de subministración de bens que haxan de producirse ou fabricarse.
  • A deficiente instalación dun ben cando esta se inclúa no contrato de compra e fora realizada:
  • polo vendedor
  • por persoal que actúe baixo a súa responsabilidade
  • polo propio consumidor cando a instalación defectuosa se deba a un erro nas instrucións de instalación.

Coñezamos agora a distinción entre garantía legal, a que xorde da lei e a garantía comercial que xorde da vontade do propio vendedor ou do fabricante así como as súas coberturas:

Garantía legal

A nova lei estabelece a obriga do vendedor de entregar un ben que sexa conforme co contrato de compra, esa conformidade supón algo máis que unha ausencia de defectos. Significa que o entregado se axuste á descrición feita polo vendedor ou ás calidades que foran presentadas mediante mostra ou modelo, que sirva para o uso habitual de bens do mesmo tipo ou para un uso específico que solicitaramos ao vendedor, e que este confirmara, e por último que posúa a calidade e características indicadas tanto polo fabricante como polo propio vendedor.

Cando se trate de bens de natureza duradeira vehículos, electrodomésticos, equipos informáticos, etc, a garantía deberá figurar por escrito.

Cando un ben non fora conforme co contrato, o consumidor pode optar entre a reparación ou a súa substitución, salvo que a opción elixida resultara imposible ou desproporcionada. Esta referencia á desproporción, xa empeza a xerar problemas, toda vez que o sector empresarial é bastante remiso a aceptar a substitución dun produto e na maior parte dos casos ofrece a reparación como única solución á falla de conformidade.

Se estas opcións non foran viables, poderemos optar por unha rebaixa no prezo ou pola resolución do contrato que suporía a devolución do ben e do prezo. En bens de segunda man ou outros imposibles de substituír por outros similares non cabe a substitución.

Prazos.

  • O consumidor dispón dun prazo de dous meses contados desde o momento en que coñeza a falla de conformidade para reclamar.
  • O vendedor responde das fallas de conformidade que se manifesten nun prazo de dous anos desde a entrega do ben, por iso cómpre conservar o xustificante de compra ou albará de entrega, se esta se produce posteriormente; non obstante:
  • Se a falla de conformidade xorde nos seis primeiros meses, presúmese que a desconformidade existía no momento da entrega.
  • Se xorde con posterioridade, o consumidor deberá probar que a desconformidade existía no momento da entrega.
  • En bens de segunda man, poderase pactar un prazo de garantía distinto, pero nunca inferior a un ano.
  • Durante a reparación ou substitución, suspéndese o cómputo dos prazos por todo o tempo transcorrido desde que se pon a disposición do vendedor ata que se nos entrega o ben reparado ou substituído. O vendedor responderá das fallas de conformidade que motivaron a reparación ou substitución durante os seis meses posteriores á entrega do ben.
  • O consumidor dispón dun prazo de tres anos, contados a partir da data da entrega para exercitar as accións legais oportunas.

Garantía comercial

Á parte da garantía estabelecida pola lei, adicionalmente o vendedor ou o fabricante poden ofrecer unha garantía comercial engadida. Nestes casos deberá entregarse unha carta de garantía que recolla o seu alcance e condicións e a persoa que figura como garante. En todo caso, a garantía comercial debe situar o consumidor nunha posición máis vantaxosa en relación cos dereitos que xa lle confire a lei.

A publicidade relativa á garantía considérase parte integrante das condicións desta.

Como consumidores temos a obriga de pagar o produto elixido e o vendedor debe entregárnolo en perfectas condicións. Se o produto está defectuoso, temos dereito ao seu cambio por outro exactamente igual (ata en rebaixas), ou á devolución do diñeiro se non o houbese dispoñible.

A posibilidade de cambiar un produto (non defectuoso) depende da política de cada vendedor polo que debemos atender ás condicións que nos impoñan (prazos, vales, etc).

Compras a distancia

Son aquelas que se realizan por catálogo, teléfono, carta e Internet. O vendedor debe informar das características do produto, prezo total, formas de pago e prazo de validez da oferta. O prazo xeral de entrega será de 30 días.

Concédese un prazo de sete días para desistir da compra. Debemos comunicalo por medio que deixe constancia. Neste caso os gastos de devolución corren pola nosa conta.

En toda compra a distancia é imprescindible dar o noso consentimento expreso, de forma que nunca poderá considerarse válida unha aceptación tácita e menos aínda a falta de resposta ante unha oferta que se nos faga. Se por calquera causa se nos fixese chegar calquera produto ou servizo non solicitado que inclúa unha petición de pago de calquera clase, non teremos obriga nin de devolver o produto nin de pagar o seu prezo.

Nos casos en que non se atope dispoñible o produto solicitado e sempre que o consumidor fose informado de tal posibilidade, o empresario poderá entregar sen aumento de prezo un produto de similares características coa mesma ou superior calidade. En todo caso nestes suposto teremos dereito a exercitar o dereito de desistimiento e devolver o produto esta vez sen ter que facernos cargo de devanditos custos.

Para rematar recordemos que se nalgún momento realizouse unha compra fraudulenta cun cartón de crédito ou débito noso poderemos esixir a inmediata anulación do cargo. Pola contra se decidimos anular un pago en virtude dunha compra a distancia sen exercitar o dereito de desistimiento saibamos que o empresario poderá reclamarnos danos e prexuízos derivados desa anulación.

Compras Financiadas

Con motivo de compras a distancia ou a domicilio adóitase ofrecer ao consumidor a posibilidade de financialas e pagalas a prazos. Polo xeral se resolvemos a compra tamén quedará resolto o financiamento, pero convén saber que ás veces xorden problemas para conseguilo. En todo caso, se necesitamos financiamento é mellor aceptar a ofrecida polo vendedor e non buscala pola nosa conta xa que esta última non depende do bo fin da venda inicial.

Compras a Prazos

Son aquelas en as que o consumidor comprométese a pagar o produto nun prazo de tempo superior a tres meses desde a perfección do contrato.

Neste tipo de contratos é necesario facilitar ao consumidor unha información bastante detallada que deberá incluír lugar e data do contrato, identificación das partes, descrición do ben vendido, prezo de venda en man, desembolso inicial, número e periodicidade de prazos, tipo de interese e TAE.

Así mesmo deberá facerse constar se se establece ou non reserva de dominio, é dicir, que o ben se inscribirá no Rexistro de Venda a Prazos de Bens Mobles e que constará a nome do vendedor no entanto non se pague totalmente. Debemos saber que cancelar a inscrición rexistral ten un custo e que podemos esixir ao vendedor que cancele o asento unha vez pagouse a totalidade do prezo.

En toda venda a prazos existe un dereito de desistimiento a favor do consumidor durante os sete días seguintes á entrega do ben. A comunicación de desistimiento deberá facerse sempre de modo fehaciente, por exemplo un burofax ou carta certificada con acuse de recibo.

Dereito de desistimiento

Aparte dos casos en que a Lei preveo expresamente, por exemplo en compras a distancia, a domicilio ou a prazos; o comerciante ou vendedor tamén pode concedernos un dereito de desistimiento, isto é, a deixar sen efecto o contrato. Este ofrecemento poderá vir descrito no contrato ou na publicidade. En todo caso exercer este dereito será gratuíto para o consumidor. O prazo para exercitalo non poderá ser inferior a sete días.

Cando no contrato medie un financiamento sexa do vendedor ou dun terceiro e establézase a facultade de desistimiento, o seu exercicio suporá ao mesmo tempo a resolución tanto do contrato principal ou de compra como tamén do contrato de financiamento.

Cambios e devolucións

Cando falamos de cambios e devolucións, moitas veces desde un punto de vista técnico estamos falando dun dereito de desistimiento. Así cando ao comprar unha peza de roupa dícesenos que dispomos de tantos días para devolvelo, realmente o que nos están conferindo é un dereito de desistimiento.

Polo tanto debemos ter sempre presente que o dereito a devolver un produto, agás que unha lei concreta confírao, terase se o empresario concédeo. Xa que logo a regra xeral será que non teremos dereito a devolver un produto comprado.

Cuestión distinta é que compremos un produto e este atópese defectuoso. Neste caso teremos dereito a cambialo por un exactamente igual e no caso de que non se dispoña del poderemos esixir a devolución do diñeiro.

Saibamos ademais que non temos obrigación de aceptar vales e menos aínda aceptar que eses vales teñan un prazo de troco. Cando se nos concedeu o dereito a devolución este ha de ser total, é dicir, a que se nos reintegre o diñeiro.

A PROTECCIÓN DO CONSUMIDOR NOS CONTRATOS CELEBRADOS FÓRA DOS ESTABLECEMENTOS MERCANTÍS

A creación e consolidación do Mercado Único conleva que tódolos Estados Membros teñen que achega-las súas lexislacións co fin de garantir axeitadamente a protección dos dereitos dos/as consumidores/as, e usuarios/as europeos/as. Deste xeito, a Lei 26/91, do 21 de novembro, sobre os contratos celebrados fóra dos establecementos mercantís, incorpora ó dereito español a Directiva do Consello das Comunidades Europeas 85/577 do 20 de decembro referida á protección dos consumidores perante este tipo de contratos.

A necesidade de regulamentación neste eido xorde a partir da constatación de que a iniciativa para a celebración destes contratos parte, xeralmente, do comerciante. A esta pasividade do consumidor temos que engadi-la súa imposibilidade para establecer comparanzas entre a calidade e os prezos, así como para determinar se existen, ou non, condicións abusivas.

Entre as medidas que esta Lei prevé para protexelos dereitos dos/as consumidores/as e usuarios/as figuran: a esixencia formal dun documento contractual por escrito, a posibilidade de anulación por parte do consumidor se o requisito anterior non se cumpre e o recoñecemento do Dereito de Revogación así como a irrenunciabilidade dos dereitos que esta Lei confire.

Ámbito de aplicación

Quedan dentro do ámbito desta Lei tódolos contratos celebrados entre un empresario, ou un terceiro que actúe no seu nome, e un consumidor sempre que estes:

  • Teñan lugar fóra do establecemento mercantil do empresario,
  • Teñan lugar na vivenda do consumidor ou doutro consumidor, ou no seu centro de traballo, agás cando a visita do empresario ou do seu representante fora solicitada expresamente polo consumidor, transcorrese o tempo establecido por este ou un tempo razoable atendendo á natureza do obxecto do contrato e ó seu prezo, e se desenvolva de acordo coa finalidade previamente establecida,
  • Teñan lugar nun transporte público.

Quedan fóra do ámbito desta Lei:

  • Os contratos nos que a prestación total a cargo do consumidor sexa inferior aos 50 € (esta cantidade poderá ver variada polo Goberno),
  • Os contratos relativos á construción, venda e aluguer de bens inmobles, ou aqueloutros que teñan como obxecto algún outro dereito sobre os mesmos,
  • Os contratos de seguros, ou que teñan por obxecto valores mobiliarios; os documentados ante Notario, os relativos a produtos de alimentación, bebidas ou outros bens consumibles de uso común no fogar, sempre que estes foran subministrados por provedores que realicen a tales efectos desprazamentos frecuentes e regulares,
  • Os contratos nos que concorran as seguintes circunstancias:
    • Que se realicen sobre a base dun catálogo que o consumidor tivera ocasión de consultar en ausencia do empresario ou do seu representante,
    • Que se teña previsto unha continuidade de contacto entre as partes contratantes no que se refire a esa operación concreta ou calquera outra posterior,
    • Que o catálogo e o contrato mencionen claramente o dereito do consumidor a rescindir libremente o contrato durante un prazo igual ou superior a 7 días, ou que establezan, do mesmo xeito, o dereito do consumidor a devolve-las mercadorías durante un prazo igual que comezará a contarse a partir da data de recepción destas.

Tódolos contratos e ofertas celebrados fóra dos establecementos mercantís presúmense sometidos á presente Lei.

Corresponde ó empresario proba-lo contrario.

O Contrato

O contrato ou a oferta contractual terán que constar por escrito, en dobre exemplar, ir acompañados dun DOCUMENTO DE REVOGACIÓN e estar asinados de puño e letra polo consumidor.

¡Non esqueza le-lo documento antes de asinalo! ¡Non o asine se cre que non se axusta á verdade! (ás veces nos documentos contractuais inclúense falsas mencións que deixan o contrato fóra do ámbito desta lei).

¡Comprobe que lle entregan un dos exemplares e que nel figuran claramente impresos e expresos tanto o dereito que lle asiste a revoga-lo consentimento outorgado como os requisitos e consecuencias do seu exercicio!

¡Lembre que xunto co contrato terán que lle entrega-lo documento de revogación. Nel haberán de consta-lo nome e enderezo da persoa á que llo terá que enviar, así como os datos de identificación do contrato e das partes contratantes!

Se xurdiran problemas, a proba do cumprimento destas obrigas correspóndelle ó empresario. Se este non cumprira estes requisitos e non puidera proba-lo contrario, vostede terá dereito á anulación do contrato.

O dereito de revogación

Basicamente consiste na posibilidade que ten vostede, como consumidor, de rescindi-lo contrato sen necesidade de alegar causa ningunha.

Para exercitar este dereito só terá que enviar cuberto o documento de revogación ó enderezo que nel figura, ou devolve-las mercadorías no prazo de 7 días a contar ben dende a data de emisión da declaración de revogación, ben dende o momento no que reciba as mercadorías.

O exercicio deste dereito non lle ten por que custar nada. Esixa que lle recollan as mercadorías no lugar onde as recibiu, e que lle reintegren os cartos. Poderá tamén solicita-lo reembolso dos gastos necesarios e útiles que tivera realizado na cousa.

Lembre que lle corresponde a vostede probar que exercitou este dereito. Garde sempre os comprobantes.

Se a cousa obxecto do contrato sofrise algunha diminución do seu valor, SAIBA que non terá que pagar se vostede foi dilixente e a empregou de acordo co pactado e respectando a natureza da cousa.

Se por culpa súa non lle fora posible devolve-la prestación por perda, destrución ou calquera outra causa, terá que lle abonar ó empresario o valor de mercado que tería a cousa cando exercitou o dereito de revogación, ou o valor de adquisición se este fora inferior... mais se o empresario non cumpriu coas súas obrigas no momento de formaliza-lo contrato só o poderán culpar da imposibilidade de devolve-la prestación cando vostede omitise a dilixencia que lle é esixible nos seus propios asuntos.

Saiba que do cumprimento das obrigas que establece esta lei teñen que responder solidariamente tanto o empresario como a persoa que actúa no seu nome.


Logotipo Unión de Consumidores de Galicia

© 2009 - Unión de Consumidores de Galicia
Rúa de Boiro, nº 3-1º - 15705 - Santiago de Compostela, A Coruña
Teléfono/Fax: 981 566 411

Aviso Legal


  • XHTML 1.0 Válido
  • CSS Válido
  • Validado con TAW
  • Nivel de conformidade AA