Roaming, beneficio particular e socialización do custo?

13/12/2016

A regulación que impulsa a Unión Europea (UE) sobre o roaming provocou a reflexión dunha serie de asociacións de consumidores e organizacións sociais; ADECES (Asociación Pro Derechos Civiles, Económicos y Sociales), AI (Asociación de Internautas), UCC (Unió de Consumidors de Catalunya), UCEUS (Unión de Consumidores de Euskadi) e UCGAL, que deron orixe a este artigo.

Primeiro, o básico

O roaming é o servizo que permite que os usuarios dun país falen e naveguen co seu operador doméstico, cando viaxan a outro, grazas aos acordos entre operadores de ambos os países para o uso recíproco das súas redes móbiles.  O usuario desprazado pagará sempre o custo do tramo internacional, tanto se realiza coma se recibe chamadas, de tal modo que o usuario que non se desprazou non sufra sobrecusto algún cando chamamos a alguén fóra de España.

O roaming é por tanto necesario e a súa orixe é o resultado da asignación fragmentada do espectro propiciado polos países, que non construíron un auténtico Mercado Único Dixital onde este asunto fose resolto, probablemente, doutro xeito.

Segundo, a esencia

A anterior definición recolle case todos os elementos esenciais que serán o núcleo deste artigo.

Estamos ante un servizo usado por usuarios determinados e baseado en acordos entre operadores con redes móbiles.

Terceiro. Elementos esenciais. Os usuarios beneficiarios

Ante todo hai que sinalar que o acordo adoptado na UE supón un beneficio indiscutible para aqueles usuarios que fan uso deste servizo. De feito a nova regulación implica que a partir do 15 de xuño de 2017 os usuarios de servizos de telefonía e internet no móbil, poderán viaxar dentro da UE utilizando a mesma tarifa que teñan contratada no seu país de orixe para estes servizos (tarifa doméstica).

Ata esa data aos prezos aplícaselles un dobre período transitorio:

Prezos máximos ata abril de 2016: 0,19 € por minuto de chamada realizada; 0,06 € por SMS enviado e 0,20 € por MB de datos (prezos sen IVE).

Prezos máximos desde abril de 2016 e ata xuño de 2017. Segundo o Regulamento de roaming 2015/2120, permítese o cobro das seguintes cantidades adicionais (sen IVE) á tarifa doméstica: 0,05 € por minuto de chamada realizada; 0,0114 € por chamada recibida; 0,02 € por SMS enviado e 0,05 € por MB de datos (prezos sen IVE).

O novo Regulamento tamén limita o uso dos servizos en itinerancia, tratando de evitar riscos de abuso a través do roaming permanente, é dicir, que un usuario obteña un cartón SIM noutro Estado Membro, onde as tarifas domésticas son máis favorables, para utilizala permanentemente no seu país de residencia. Por iso é polo que se promove o uso racional permitindo un custo adicional cando se alcance o límite razoable.

Cuarto. Elementos esenciais. Os acordos entre operadores para o uso de redes

Para que o sistema funcione resulta inevitable que os operadores cheguen a acordos cos doutros países que posibiliten o uso recíproco das redes. Esta parte do mecanismo é fundamental. Trátase de acordos bilaterais que garanten a prestación adecuada do servizo a usuarios e tamén a recuperación de custos aos operadores. Con todo, para conseguir un sistema de prezos como o que a nova regulación establece, a Comisión pode verse tentada a regular os prezos almacenistas para os servizos en roaming, provocando un desaxuste entre os custos reais e o que se pagan os operadores entre si por utilizar as súas respectivas redes.

A cuestión determinante é que este proceder prescinde das circunstancias de cada operador e de cada país. É dicir, das estruturas de custos.

Haberá que convir que adaptar as infraestruturas e o persoal a unha poboación que triplica a habitual dun municipio en certos momentos non é o mesmo que facelo nun lugar onde a poboación permanece case inalterable.

Tampouco parece o mesmo tender a infraestrutura en territorios con alta densidade de poboación e cunha orografía máis ben chaira, que facelo en circunstancias opostas.

En fin, por exemplo, facer unha autoestrada que vai dispoñer dun alto índice de ocupación durante dous meses ao ano co fluxo de turistas, pero que nos 10 meses restantes apenas se usará pola poboación autóctona non é buscar o aproveitamento dos investimentos, porque, canto tempo sería necesario para amortizar os custos?, cal debería ser o prezo da peaxe para amortizar o investimento?.

Algo sabemos en España de infraestruturas infrautilizadas.

Quinto. Teorías rotas: O pago dos servizos ou bens privados e as subvencións cruzadas

A teoría ensina que cando se trata de bens ou servizos privados, é dicir, aqueles nos que os beneficiarios son facilmente determinables, son estes os que deben carrexar o custo dos mesmos, mediante o prezo.

En materia de telecomunicacións e outros servizos que ao longo do tempo a UE regulamentou, a regulamentación impulsouse, entre outros, baixo o principio de evitar as subvencións cruzadas; en definitiva, cada servizo debería afrontar o seu custo.

Pois ben, a nova regulación do roaming racha con ambas as teorías ou principios. Os beneficiarios, malia ser determinados e determinables non afrontarán o custo do servizo, senón que seremos todos quen o afrontemos cun encarecemento permitido das tarifas domésticas, como se sinalou máis arriba, durante ese período transitorio ata xuño de 2017.

De feito é o que fai algún outro operador en abril de 2016, incrementando todas as súas tarifas entre 1 e 3 euros a cambio de, entre algunha vantaxe adicional, suprimir o roaming.

Se os beneficiarios non pagan o prezo do servizo, alguén o fai, tal e como acabamos de ver. Aparecen entón as subvencións cruzadas.

  • Primeira subvención entre usuarios: os domésticos sofren un encarecemento de servizos para que outros gocen dun roaming máis acomodado.
  • Segunda subvención cruzada: países receptores de turistas, deberán facer un esforzo en investimento de infraestruturas motivado pola afluencia de usuarios doutros países, aos que non lles poderán trasladar os custos desa infraestrutura porque as tarifas domésticas coas que chegan non os contemplan. Así que, como se pagarán? A resposta é simple.
  • Terceira subvención cruzada: países receptores de turistas (normalmente do sur de Europa) financian a países do centro e do norte de Europa. Perdón, países non, que soa demasiado abstracto, usuarios, un termo máis preciso.

Para finalizar, uns datos suficientemente reveladores do esforzo por desenvolver.

Segundo Eurostat calcúlase que os residentes (de 15 anos ou máis) da UE-28 realizaron 1.200 millóns de viaxes turísticas en 2014. Nalgúns Estados (Luxemburgo, Bélxica, Malta e Eslovenia) máis do 50% do total de viaxes foron con destino a países estranxeiros. Fronte ao 10 % ou menos das viaxes efectuadas por residentes de Romanía, España e Portugal fóra do seu país.

Estímase que o número de pernoitas de residentes da UE-28 que viaxaron ao estranxeiro en 2014 ascendeu a 2.600 millóns. Delas, 730 millóns corresponden a residentes alemáns que viaxaron fóra de Alemaña e 564 millóns a británicos. As pernoitas de españois no estranxeiro non acadan nin os 95 millóns.

En 2014, España foi o destino turístico máis común na UE para non residentes (procedentes doutros países), con 260 millóns de pernoitas en establecementos de aloxamento turístico, o 21,5 % do total da UE-28.

A escala da UE, os catro destinos máis populares para non residentes foron España, Italia (187 millóns de noites), Francia (131 millóns de noites) e o Reino Unido (105 millóns de noites, dato correspondente a 2013): xuntos, representaron máis da metade (o 56,6 %) do total de pernoitas de non residentes na UE-28. Os destinos menos frecuentes foron Luxemburgo e Letonia.

ferminroaming

Deixa unha resposta